
Xà gồ là hệ khung ngang (thường làm bằng thép hộp, thép hình hoặc gỗ) có chức năng nâng đỡ toàn bộ phần mái tôn phía trên, truyền tải trọng từ mái xuống hệ khung kết cấu của công trình.

Việc bố trí khoảng cách xà gồ mái tôn hợp lý sẽ:
Giúp mái tôn phân bố tải trọng đều, tránh võng, lún hoặc gãy mái.
Tăng khả năng chịu gió, chịu lực tốt hơn.
Tránh hiện tượng dột nước do mái bị cong hoặc võng.
Tối ưu chi phí thi công – không dư thừa vật liệu, không phát sinh rủi ro sau này.
Tùy theo loại tôn lợp, độ dốc mái, và vùng khí hậu, khoảng cách xà gồ sẽ có sự thay đổi. Dưới đây là bảng tiêu chuẩn tham khảo:
| Loại tôn | Độ dày tôn (mm) | Khoảng cách xà gồ (m) |
|---|---|---|
| Tôn mạ kẽm không cách nhiệt | 0.4 – 0.5 | 0.7 – 0.9 |
| Tôn lạnh 1 lớp | 0.45 – 0.5 | 0.8 – 1.0 |
| Tôn cách nhiệt PU/PE | 0.4 – 0.5 | 1.0 – 1.2 |
| Tôn sóng lớn (5 sóng, 11 sóng) | 0.5 – 0.6 | 1.2 – 1.5 |
Lưu ý: Khoảng cách xà gồ mái tôn càng lớn thì vật liệu xà gồ cần phải dày và chắc chắn hơn để đảm bảo an toàn.
Mái càng dốc → nước thoát nhanh → có thể tăng khoảng cách xà gồ.
Mái ít dốc hoặc mái phẳng → cần bố trí xà gồ dày hơn để chống võng và đọng nước.
Nếu mái phải chịu tải trọng lớn (gió mạnh, lắp thêm tấm pin mặt trời, bồn nước...) → cần thu hẹp khoảng cách xà gồ.
Nhà xưởng, nhà kho, công trình công nghiệp yêu cầu độ bền cao → xà gồ cần bố trí dày hơn nhà ở dân dụng.
Xà gồ thép hộp 40x80, 50x100, C100, C150, Z180,... đều có khả năng chịu tải khác nhau → cần tính toán phù hợp.

Kỹ sư kết cấu hoặc đội thi công thường tính toán theo công thức:
L = (P x 1000) / (R x K)
Trong đó:
L: Khoảng cách xà gồ (mm)
P: Tải trọng mái (kg/m2)
R: Khả năng chịu tải của xà gồ (kg/m)
K: Hệ số an toàn (thường là 1.3 – 1.5)
Ngoài ra, có thể sử dụng phần mềm thiết kế kết cấu để kiểm tra mô phỏng lực tác động, tránh sai sót khi thi công thực tế.
Không nên để khoảng cách xà gồ vượt quá 1.5m trừ khi có thiết kế chuyên biệt.
Bắt vít tôn cần đúng vị trí gờ sóng cao, và có đệm cao su chống dột.
Kiểm tra xà gồ thẳng hàng, đồng mức, tránh cong vênh khi lợp mái.
Đối với công trình lớn nên thuê đơn vị có chuyên môn kết cấu thép để thiết kế khoảng cách xà gồ hợp lý.

thi công làm mái tôn giả ngói tại Hà Nội
Khoảng cách xà gồ mái tôn là một trong những thông số kỹ thuật cực kỳ quan trọng trong thi công mái. Lựa chọn đúng khoảng cách không chỉ giúp mái tôn bền chắc, thẩm mỹ mà còn tiết kiệm chi phí vật tư và bảo trì về lâu dài.
Liên hệ ngay Tùng Lâm – Đơn vị thi công mái tôn uy tín, báo giá minh bạch, cam kết chất lượng từ kết cấu xà gồ đến lớp tôn cuối cùng!.gif)